21 May 2014 @ 17:58
English-Esperanto: A Scandal in Bohemia (part 1)
(I haven’t gotten audio yet, but I think unlike with most languages, the English doesn’t much need fixing-up when it comes to Esperanto so I only did a little so far.)
A Scandal in Bohemia
Skandalo en Bohemio
translated from the English by Darold Booton
el la angla tradukis Darold Booton
1
To Sherlock Holmes she is always /the/ woman.
Laŭ Ŝerloko Holmso ŝi estis ĉiam /la/ virino.
I have seldom heard him mention her under any other name.
Mi malofte aŭdis lin mencii ŝin sub alia nomo.
In his eyes she eclipses and predominates the whole of her sex.
Laŭ li ŝi eklipsis kaj superregis la tutan virinaron.
It was not that he felt any emotion akin to love for Irene Adler.
Efektive li sentis neniun ajn emocion kiel la amon por Irena Adlero.
All emotions, and that one particularly, were abhorrent to his cold, precise but admirably balanced mind.
Ĉiuj emocioj, kaj tiu aparte, estas abomenaj al lia senemocia, preciza, sed admirinde stabila menso.
He was, I take it, the most perfect reasoning and observing machine that the world has seen,
Mi kredas ke li estis la plej perfekta rezonanta kaj observema maŝino konata al la mondo,
but as a lover he would have placed himself in a false position.
sed kiel amanto li estus en falsa pozicio.
He never spoke of the softer passions, save with a gibe and a sneer.
Li neniam parolis pri la molaj pasioj krom se li moketas.
They were admirable things for the observer –
Ili estas admirindaj aferoj por la observanto –
excellent for drawing the veil from men’s motives and actions.
bonege por forigi la vualon fore de la motivoj kaj la homaj agoj.
But for the trained teasoner to admit such intrusions
Sed se la lerta rezonanto permesus tiajn intrudojn
into his own delicate and finely adjusted temperament,
eniri en la propran delikatan kaj fajne alĝustigitan temperamenton,
was to introduce a distracting factor which might throw a doubt upon all his mental results.
li enkondukus distradon, kiu ĵetis dubon sur la tutan mensan procezon.
Grit in a sensitive instrument, or a crack in one of his own high-power lenses,
Sablero en delikata instrumento aŭ fendo en unu el liaj potencaj lensoj
would not be more disturbing than a strong emotion in a nature such as his.
ne pli ĝenus ol forta emocio en tia naturo kiel la lia.
And yet there was but one woman to him,
Kaj tamen estis nur unu virino al li,
and that woman was the late Irene Adler, of dubious memory.
kaj tiu virino estis la forpasinta Irena Adlero de dubinda memoro.
I had seen little of Holmes lately.
Tiutempe mi malofte vidis Holmson.
My marriage had drifted us away from each other.
Pro mia edziĝo ni malofte trafis la alian.
My own complete happiness,
Mia propra ĝuo kaj la hejm-intereso,
and the home-centred interests which rise up around the man who first finds himself master of his own establishment,
kiuj apartenas al la viro kiu majstras sian propran domanaron,
were sufficient to absorb all my attention, while Holmes,
sufiĉe absorbis mian atenton, dum aliaflanke Holmso,
who loathed every form of society with his whole Bohemian soul,
kiu malamis ĉiun formon de socio per sia tuta bohemia animo,
remained in our lodgings in Baker Street, buried among his old books,
restis en niaj ĉambroj ĉe Bakerstrato enterigita inter siaj malnovaj libroj,
and alternating from week to week between cocaine and ambition —
kaj alternis semajne post semajno inter kokaino kaj la ambicio –
the drowsiness of the drug, and the fierce energy of his own keen nature.
la somnoleco de la narkotaĵo kaj la arda energio de sia propra naturo.
He was still, as ever, deeply attracted by the study of crime,
Li estis kiel ĉiam tre allogita per la studo de la krimo,
and occupied his immense faculties
kaj uzis siajn enormajn kapablojn
and extraordinary powers of observation in following out those clews,
kaj eksterordinaran observpovon por sekvi ĉi tiujn spurojn,
and clearing up those mysteries which had been abandoned as hopeless by the official police.
kaj por malkaŝi enigmojn kiujn la oficiala polico forlasis kiel ne solveblan.
From time to time I heard some vague account of his doings:
De tempo al tempo mi aŭdis iujn malprecizajn raportojn pri liaj agadoj:
of his summons to Odessa in the case of the Trepoff murder,
pri lia alvoko al Odeso relate al la kazo de la Trepofa murdo,
of his clearing up of the singular tragedy of the Atkinson brothers at Trincomalee,
pri lia solvo de la remarkinda tragedio de la fratoj Atkinsono ĉe Trinkomalio,
and finally of the mission which he had accomplished so delicately and successfully for the reigning family of Holland.
kaj fine pri la misio kiun li sukcese entreprenis por la reĝa familio de Nederlando.
Beyond these signs of his activity, however, which I merely shared with all the readers of the daily press,
Tamen krom ĉi tiuj signoj de lia agado kiujn mi nur legis per la ĉiutaga gazetaro,
I knew little of my former friend and companion.
mi sciis malmulte pri mia antaŭa amiko kaj kunulo.
One night – it was on the twentieth of March, 1888 –
Iun vesperon – la 20an de marto 1888,
I was returning from a journey to a patient (for I had now returned to civil practice),
kiam mi revenadis de paciento (ĉar mi jam revenis al civila praktiko),
when my way led me through Baker Street.
mi iris laŭ Bakerstrato.
As I passed the well-remembered door,
Dum mi pasis la bone memoritan pordon,
which must always be associated in my mind with my wooing,
kiun mi ĉiam devas asocii kun mia amindumado
and with the dark incidents of the /Study in Scarlet/,
kaj la sinistraj aferoj de la /Etudo en skarlato/,
I was seized with a keen desire to see Holmes again,
min kaptis la avida deziro viziti Holmson denove,
and to know how he was employing his extraordinary powers.
kaj ekscii tiel, kiel li uzas sian eksterordinarajn povojn.
His rooms were brilliantly lit, and, even as I looked up,
Liaj ĉambroj estis helegaj, kaj eĉ kiam mi supren rigardis,
I saw his tall, spare figure pass twice in a dark silhouette against the blind.
mi vidis lian altstaturan kaj sveltan figuron pasi dufoje kiel malhelan silueton trans la rulkurteno.
He was pacing the room swiftly, eagerly,
Li rapide paŝis jen kaj jen en la ĉambro – avide
with his head sunk upon his chest and his hands clasped behind him.
kun la kapo sinkita surbruste kaj la manoj premitaj malantaŭe.
To me, who knew his every mood and habit,
Al mi, kiu konis ĉiujn liajn humorojn kaj kutimojn,
his attitude and manner told their own story.
liaj pozo kaj maniero rivelis ĉion.
He was at work again.
Li agadis denove.
He had risen out of his drug-created dreams
Li jam elleviĝis el la narkote estigitaj sonĝoj,
and was hot upon the scent of some new problem.
kaj avide spurĉasis pro iu nova problemo.
I rang the bell and was shown up to the chamber
Mi sonorilis kaj oni kondukis min al la ĉambro,
which had formerly been in part my own.
kiu antaŭe estis parte la mia.
His manner was not effusive.
Lia maniero ne estis emociverŝa.
It seldom was; but he was glad, I think, to see me.
Estis malofte tia; sed mi opinias ke ĝojigis lin vidi min.
With hardly a word spoken, but with a kindly eye,
Per preskaŭ neniu parolita vorto, sed per afabla okulo,
he waved me to an armchair.
li signis ke mi sidiĝu sur brakseĝo.
He threw across his case of cigars and and indicated
Li ĵetis la cigarujon al mi kaj indikis
a spirit case and a gasogene in the corner.
alkoholon kaj gasogenon en la angulo.
Then he stood before the fire and looked me over in his singular introspective fashion.
Li staris antaŭ la fajro kaj rigardis min per sia unika introspekta maniero.
“Wedlock suits you,” he remarked.
“La geedzeco taŭgas al vi,” li rimarke diris,
“I think, Watson, that you have put on 3½ kilograms since I saw you.”
“mi opinias ke vi plipeziĝis per 3½ kilogramoj, ek de kiam mi laste vidis vin.”
”Three!” I answered.
“Per tri!” mi respondis.
“Indeed? I should have thought a little more.
“Vere? Mi ja opinias ke estas iomete plu.
Just a trifle more, I fancy, Watson.
Mi imagas, ke eble nur iomete, Vatsono.
And I observe that you’re in practise again.
Kaj mi observas ke vi denove praktikas.
You did not tell me that you intended to go into harness.”
Vi ne informis min ke vi intencis eniri vian profesion.”
“Then, how do you know?”
“Kiel do vi tion scias?”
“I see it, I deduce it.
“Mi vidas – mi deduktas.
How do I know that you have been getting yourself very wet lately,
Kiel mi scias ke vi lastatempe tre malsekigas vin
and that you have a most clumsy and careless servant girl?”
kaj ke via servistino estas tre mallerta kaj malatenta?”
“My dear Holmes,” said I, “this is too much!
“Mia kara Holmso,” mi diris, “vi tro faras!
You would certainly have been burned had you lived a few centuries ago!
Se vi vivis antaŭ kelkaj jarcentoj oni certe bruligis vin!
You’re correct. I had a country walk on Thursday and came home in a dreadful mess,
Vi pravas. Mi vagadis en la kamparo ĵaŭdon kaj revenis hejmen tre malpure,
but as I have changed my clothes I can’t imagine how you deduce it.
sed mi ne portas la samajn vestaĵojn, do mi ne komprenas kiel vi tion deduktas.
As to Mary Jane, she is incorrigible, and my wife has given her notice,
Rilate al Maria-Johana, ŝi estas nekorektebla kaj mia edzino jam maldungis ŝin.
but there, again, I fail to see how you work it out.”
Sed mi ne scias kiel vi tion scias?”
He chuckled to himself and rubbed his long, nervous hands together.
Li subridis kaj kunfrotis siajn longajn nervozajn manojn.
“It is simplicity itself,” said he,
“Tute simple,” diris li,
“my eyes tell me that on the inside of your left shoe, just where the firelight strikes it,
“mi vidis per la fajrolumo sur la dekstra parto de via maldekstra ŝuo,
the leather is scored by six almost parallel cuts.
ke oni gratis ses preskaŭ paralelajn tranĉmarkojn –
Obviously they have been caused by someone who has very carelessly scraped
evidente kaŭzitajn, kiam iu tre malatenteme forskrapis
round the edges of the sole in order to remove crusted mud from it.
koton de la rando de la plandumo.
Hence, you see, my double deduction that you had been out in vile weather,
Do vi vidas, ke mi duoble deduktas ke vi estis en aĉa vetero
and that you had a particularly malignant boot-slitting specimen of the London slavey.
kaj ke vi havas aparte malignan boto-tranĉeman specimenon de la Londona sklavaro.
As to your practice, if a gentleman walks into my rooms smelling of iodoform,
Rilate al via praktiko, se ĝentlemano eniris mian ĉambron kaj odoras jodoforme,
with a black mark of nitrate of silver upon his right forefinger,
kun nigra makulo de arĝenta nitrato sur la dekstra montrofingro,
and a bulge on the right side of his top-hat, to show where he has secreted his stethoscope,
kaj kun ŝvelaĵo en la dekstra flanko de la ĉapelo, kiu montras kie li kaŝis sian stetoskopon,
I must be dull, indeed,
mi devas esti ja malsprita,
if I do not pronounce him to be an active member of the medical profession.”
se mi ne konkludas ke li estas aktiva ano de la medicina profesio.”
I could not help laughing at the ease with which he explained his process of deduction.
Mi ne povis ne ridi pro la facileco per kiu li klarigis sian dedukton.
“When I hear you give your reasons,” I remarked,
“Kiam mi aŭdas vian klarigon,” mi rimarke diris,
“the thing always appears to me to be so simple, that I could easily do it myself,
“ĝi ŝajnas al mi tiel simple, ke mi mem povas facile dedukti,
though at each successive instance of your reasoning I am baffled until you explain your process,
kvankam ĉe ĉiu sinsekva etapo de via rezonado mi estas konfuzita ĝis vi klarigas,
and yet I believe that my eyes are as good as yours.”
kaj tamen mi kredas ke miaj okuloj estas ĝuste bonaj kiel la viaj.”
“Quite so,” he answered, lighting a cigarette, and throwing himself down into an armchair.
“Jes ja,” li respondis, ekbruligis cigaredon kaj ĵetis sin sur brakseĝon.
“You see, but you do not observe.
“vi vidas, sed vi ne observas.
The distinction is clear.
La diferenco estas klara.
For example, you have frequently seen the steps in the corridor,
Ekzemple vi jam ofte vidas la ŝtupojn en la koridoro,
which lead up from the hall to this room.”
kiuj kondukas ĝis ĉi tiu ĉambro.”
”Often.”
“Ofte.”
”How often?”
“Kiom ofte?”
“Well, some hundreds of times.”
“Nu, ĉirkaŭ centfoje.”
“Then how many are there?”
“Do kiom da ŝtupoj estas tie?”
“How many? I don’t know.”
“Kiom? Mi ne scias.”
“Quite so! You have not observed.
“Precize. Vi ne jam observas.
And yet you have seen. That is just my point.
Kaj tamen vi jam vidas. Jen mia punkto.
Now, I know that there are seventeen steps,
Nu mi scias, ke estas dek sep ŝtupoj,
because I have both seen and observed.
ĉar mi jam kaj vidas kaj observas.
By-the-way, since you are interested in these little problems,
Parenteze pro tio ke vi interesiĝas pri tiaj problemoj,
and since you are good enough to chronicle one or two of my trifling experiences,
kaj pro tio ke vi bonvole kronikis unu-du el miaj malgrandaj kazoj,
you may be interested in this.”
eble vi interesiĝas pri ĉi tiu.”
He threw over a sheet of thick, pink-tinted note-paper which had been lying open upon the table.
Li ĵetis al mi dikan rozkoloran notpaperon, kiu jam restis surtable.
“It came by the last post,” said he. “Read it aloud.”
“Tiu venis per la lasta poŝto,” li diris. “Laŭtlegu.”
The note was undated, and without either signature or address.
Oni ne datis la leteron, kaj ĝi estis sen aŭ subskribo aŭ adreso.
It said:
Ĝi tekstis:
/There will call upon you to-night, at a quarter to eight o'clock —
/Ĝentlemano vizitos vin ĉi-vesperon je kvarono antaŭ la oka –
a gentleman who desires to consult you upon a matter of the very deepest moment.
sinjoro kiu deziras konsulti vin pri tre grava afero.
Your recent services to one of the royal houses of Europe
Via lastatempa servado por la reĝaj domoj de Eŭropo
have shown that you are one who may safely be trusted with matters which are of an importance which can hardly be exaggerated.
montras ke oni povas sekure konfidi vin pri aferoj tiom gravaj ke oni ne povas troigi ilin.
This account of you we have from all quarters received.
Ni estas ĉi tiun raporton pri vi de ĉiu fonto ricevitaj.
Be in your chamber then at that hour, and do not take it amiss if your visitor wear a mask./
Estu en via ĉambro je tiu tempo kaj ne ĝenu vin se la vizitanto portos maskon./
“This is indeed a mystery,” I remarked.
“Tiu ja estas mistero.” mi diris.
“What do you imagine that it means?”
“Ĉu vi povas diveni tion, kion ĝi signifas?”
“I have no data yet.
“Mi ne jam havas informaĵojn.
It is a capital mistake to theorize before one has data.
Estas grava eraro se oni teoriadas sen informaĵoj.
Insensibly one begins to twist facts to suit theories,
Nepercepte oni komencas tordi la faktojn por akordi al la teorio,
instead of theories to suit facts.
anstataŭ la teorion akordi al la faktoj.
What do you deduce from the note?”
Kion vi deduktas pri la noto?”
I carefully examined the writing, and the paper upon which it was written.
Mi zorgeme ekzaminis la skribaĵon kaj la paperon.
“The man who wrote it was presumably well to do,” I remarked,
“La skribinto estas supozeble riĉa,” mi rimarke diris,
endeavoring to imitate my companion’s processes.
penante imiti la metodojn de mia kunulo.
“Such paper could not be bought under half a crown a packet.
Paketon da tia papero oni ne povas aĉeti kontraŭ ne malpli ol duonkrono.
It is peculiarly strong and stiff.”
Ĝi estas kurioze forta kaj rigida.”
“Peculiar – that is the very word,” said Holmes.
“Kurioza – tio estas la ĝusta vorto,” diris Holmso.
“It is not an English paper at all. Hold it up to the light.”
“Nepre ne estas angla papero. Ekzaminu per la lumo.”
I did so, and saw the letters “Eg”, "P,” and “Gt” woven into the texture of the paper.
Tion mi faris kaj mi vidis la literojn “Eg”, “P” kaj “Gt” kiel filigranon.
"What do you make of that?” asked Holmes.
“Kion vi opinias pri tio?” demandis Holmso.
"The name of the maker, no doubt; or his monogram, rather.“
“La nomo de la fabrikisto sendube, aŭ pli ĝuste lia monogramo.
"Not at all. The ‘G’ with the small ’t’ stands for 'Gesellschaft,’
“Tute ne. La ‘Gt’ anstataŭas la germanan vorton ‘Gesellschaft’,
which is the word ’Company’ in German — a customary contraction.
kiu estas la vorto ‘kompanio’ en la germana – kutima mallongigo.
'P,’ of course, stands for 'Papier.’
‘P’, kompreneble, anstataŭas ‘Papier’.
Now for the 'Eg.’ Let us glance at the /Continental Gazetteer/.”
Nu – ‘Eg’. Ni konsultu la /Kontinentan geografian referencon/.”
He took down a heavy brown volume from his shelves.
Li prenis pezan brunan volumon de la breto.
"Eglow, Eglonitz – here we are, Egria.
“Eglovo, Egronitzo – jen – Egrio.
It is in a German-speaking country –
Egrio estas en german-parolanta nacio –
in Bohemia, not far from Carlsbad.
en Bohemio, ne tre distance de Karlsbado.
'Remarkable as being the scene of the death of Wallenstein,
‘Notinde kiel la loko de la morto de Valenstajno,
and for its numerous glass-factories and paper-mills.’
kaj de multe da vitro-fabrikoj kaj papero-manufakturoj.’
Ha, ha, my boy, what do you make of that?”
Aha, mia ulo, kion vi opinias pri tio?”
His eyes sparkled, and he sent up a great blue triumphant cloud from his cigarette.
Liaj okuloj scintilis, kaj li eligis grandan nubon per sia cigaredo.
“The paper was made in Bohemia,” I said.
“Oni fabrikis la paperon en Bohemio,” mi diris.
“Precisely. And the writer is a German.
“Ekzakte. Kaj la skribinto estas germana.
Do you note the peculiar construction of the sentence –
Ĉu vi rimarkis la nekutiman frazkonstruon:
‘This account of you we have from all quarters received.’
‘Ni estas ĉi tiun raporton pri vi de ĉiu fonto ricevitaj.’
A Frenchman or Russian could not have written that.
Franco aŭ ruso ne povas verki tian.
It is the German who is so uncourteous to his verbs.
Nur la germano estas tiel malkompleza al la verbo.
It only remains, therefore, to discover what is wanted by this German
Tamen, nur restas eltrovi tion, kion deziras tiu germano,
who writes upon Bohemian paper and prefers wearing a mask to showing his face.
kiu skribis sur Bohemia papero kaj preferas porti maskon anstataŭ riveli la vizaĝon.
And here he comes, if I am not mistaken,
Kaj li nun alvenas, se mi ne eraras,
to resolve all our doubts.”
por solvi ĉiujn niajn problemojn.”
As he spoke there was the sharp sound of horses’ hoofs
Dum li parolis estis laŭta sono de ĉevalhufoj
and grating wheels against the curb,
kaj la knaro de radoj kontraŭ la trotuarrando,
followed by a sharp pull at the bell. Holmes whistled.
sekvita per akra tiro de la sonorilo. Holmso fajfis.
“A pair, by the sound,” said he.
“Paro laŭ la sono,” li diris.
“Yes,” he continued, glancing out of the window.
“Jes,” li daŭrigis kaj ekrigardis el la fenestro.
“A nice little brougham and a pair of beauties.
“Fajna malgranda kaleŝo kaj paro de belaj ĉevaloj:
150 guineas apiece.
Po 150 gineoj.
There’s money in this case, Watson, if there is nothing else.”
Estas mono en tiu kazo, Vatsono, se nenio alia.”
“I think that I had better go, Holmes.”
“Mi opinias ke mi prefere foriras, Holmso.”
“Not a bit, Doctor. Stay where you are.
“Tute ne, doktoro. Restu tie, kie vi estas.
I am lost without my Boswell.
Mi malsukcesas sen mia Bosvelo.
And this promises to be interesting.
Kaj tio estas promisplena.
It would be a pity to miss it.”
Estus domaĝe se vi forirus.”
“But your client –”
“Sed via kliento – ”
“Never mind him.
“Ne ĝenu vin pro li.
I may want your help, and so may he.
Mi deziras vian helpon, kaj eble li ankaŭ.
Here he comes.
Jen li.
Sit down in that armchair, Doctor, and give us your best attention.”
Sidiĝu sur tiu brakseĝo, doktoro, kaj bonvole atentu.”
A slow and heavy step,
Malrapida kaj peza paŝsono,
which had been heard upon the stairs and in the corridor,
kiun ni aŭdis surŝtupare en la koridoro,
paused immediately outside the door.
paŭzis tuj antaŭ la pordo.
Then there was a loud and authoritative tap.
Oni laŭte kaj aŭtoritate perkutis.
“Come in!” said Holmes.
“Envenu, mi petas!” diris Holmso.
A man entered who could hardly have been less than six feet six inches in height,
Viro eniris, kiu estis preskaŭ du metrojn alta,
with the chest and limbs of a Hercules.
kun brusto kaj membroj de ia Herkulo.
His dress was rich with a richness which would, in England, be looked upon as akin to bad taste:
Liaj vestaĵoj estis riĉaj ĝis la punkto ke iu anglo taksus ilin gustomanka:
Heavy bands of astrakhan were slashed across the fronts of his double-breasted coat,
pezaj bendoj da astrakano trans la manikoj kaj la frontoj de la du-brustaĵa jako,
as well as the sleeves, while the deep blue cloak which was thrown over his shoulders
malhelblua mantelo, kiun oni antaŭĵetis super la ŝultroj,
was lined with flame-colored silk and secured at the neck
kun subtego da flamruĝa silko kaj sukurita ĉe la kolo
with a brooch which consisted of a single flaming beryl,
per klipo konsistanta el sola flamkolora berilo,
boots, which extended halfway up his calves,
botoj, kiuj etendis ĝis suromezo,
ornamented at the tops with rich brown fur,
ornamitaj ĉe supro per riĉaj brunaj peltoj.
These completed the impression of barbaric opulence which was suggested by his whole appearance.
Tiuj lastaj plenigis la impreson de barbara lukso sugestita de la tuta aspekto.
He carried a broad-brimmed hat,
Li manportis larĝrandan ĉapelon
which he wore across the upper part of his face,
kaj portis sur supro de la vizaĝo
extending down past the cheekbones, a black vizard mask,
nigran maskon kiu etendis sub la vangoj,
which he had apparently adjusted that very moment,
kaj kiun li ŝajne ĵus alĝustigis tiun momenton,
for his hand was still raised to it as he entered.
ĉar la mano estas ankoraŭ levita kiam li eniris.
From the lower part of the face he appeared to be a man of strong character —
Laŭ la malsupro de la vizaĝo li aspektis kiel viro de forta karaktero –
with a thick, hanging lip, and a long, straight chin
dika pendanta lipo, longa rekta mentono
suggestive of resolution pushed to the length of obstinacy.
kiu sugestis rezolutecon ĝis la punkto de obstineco.
“You had my note?”
“Ĉu vi ricevas mian noton?”
he asked with a deep harsh voice and a strongly marked German accent.
li demandis per bruska voĉo kaj per forta germana akĉento.
“I told you that I would call.”
Mi informis vin ke mi vizitos.”
He looked from one to the other of us, as if uncertain which to address.
Li rigardis ambaŭ el ni, kvazaŭ li ne sciis tiun, kiun li alparolis.
“Pray take a seat,” said Holmes.
“Sidiĝu, mi petas,” diris Holmso.
“This is my friend and colleague, Dr. Watson,
“Jen mia amiko kaj kolego, d-ro Vatsono,
who is occasionally good enough to help me in my cases.
kiu kelkfoje bonvole helpis min pri miaj kazoj.
Whom have I the honor to address?”
Kiun mi alparolis?”
“You may address me as the Count Von Kramm, a Bohemian nobleman.
“Vi devu nomi min la grafo de Kramo, Bohemia nobelo.
I understand that this gentleman, your friend,
Ĉu mi subkomprenas ke tiu sinjoro, via amiko,
is a man of honor and discretion,
estas honora kaj prudenta homo,
whom I may trust with a matter of the most extreme importance.
antaŭ kiu mi konfidu pri aferoj tre gravaj.
If not, I should much prefer to communicate with you alone.”
Se ne, mi prefere komunikas kun vi sole.”
I rose to go, but Holmes caught me by the wrist
Mi ekstariĝis, sed Holmso ekkaptis min ĉe la pono
and pushed me back into my chair.
kaj sidigis min sur la seĝo.
“It is both, or none,” said he.
“Estas ambaŭ aŭ neniu,” li diris.
“You may say before this gentleman anything which you may say to me.”
“Antaŭ tiu sinjoro vi diru ĉion, kion vi diras al mi.”
The Count shrugged his broad shoulders.
La grafo ŝultrolevis,
“Then I must beginvby binding you both to absolute secrecy for two years;
“Dekomence mi devas devigi vin ke vi absolute rivelu neniun ajn dum la venontaj du jaroj;
at the end of that time the matter will be of no importance.
ĉe fino de tiu tempo ne gravas.
At present it is very grave.
Sed nuntempe estas tre grava.
It may be able to influence the course of European history.”
Oni ne povas scii kiel tio influas la direkton de la kurso de la historio de Eŭropo.”
“I promise,” said Holmes.
“Mi promesas,” diris Holmso.
”I as well.”
“Mi ankaŭ.”
“You will excuse this mask,”
“Mi petas vian pardonon pro ĉi tiu maskon,”
continued our strange visitor.
daŭrigis nia stranga vizitanto.
“The august person who employs me
“La majesta persono, kiu dungas min,
wishes his agent to be unknown to you,
deziras ke lia agento estu nekonata,
and I may confess at once that the title
kaj mi konfesu tuj ke la titolo,
by which I have just called myself, is not exactly my own.”
per kiu mi ĵus nomas min, ne estas la mia.”
“I was aware of it,” said Holmes drily.
“Tion mi scias,” diris Holmso rutine.
“The circumstances are of great delicacy,
“La cirkonstancoj estas tre delikataj,
and every precaution has to be taken to quench what might grow to be an immense scandal
oni devas antaŭzorgi ke oni subigas grandan skandalon
and seriously compromise one of the reigning families of Europe.
kiu komprimitu unu el la reĝaj familoj de Eŭropo.
To speak plainly, the matter implicates the great House of Ormstein,
Efektive la afero indiktus la grandan Domon de Ormstajno,
hereditary kings of Bohemia.”
heredaj reĝoj de Bohemio.”
“I was also aware of that,” murmured Holmes,
“Tion mi ankaŭ scias,” murmuris Holmso,
settling himself down in his armchair and closing his eyes.
dum li komfortigis sin sur la brakseĝo kaj fermis la okulojn.
Our visitor glanced with some apparent surprise at the languid, lounging figure of the man
Nia vizitanto ekrigardis iom surprizite pro la laksa figuro de la viro,
who had been no doubt depicted to him as the most incisive reasoner
kiun oni priskribis kiel la plej incizan rezonanton
and most energetic agent in Europe.
kaj energian agenton en Eŭropo.
Holmes slowly reopened his eyes
Holmso malrapide malfermis la okulojn
and looked impatiently at his gigantic client.
kaj rigardis senpacience la gigantan klienton.
“If your Majesty would condescend to state your case,”
“Se via Moŝto kompleze klarigu vian kazon,”
he remarked, “I should be better able to advise you.”
li rimarke diris, “mi pli bone konsilu vin.”
The man sprang from his chair
La viro eksaltis de sur la seĝo
and paced up and down the room.
kaj iris jen kaj jen en la ĉambro.
Then, with a gesture of desperation,
Tiam, per signo de senespero,
he tore the mask from his face and hurled it upon the ground.
li forigis kaj forĵetis la maskon surplanken.
“You are right,” he cried;
“Vi pravas,” li diris;
“I am the King. Why should I attempt to conceal it?”
“Mi estas la Reĝo. Kial tion mi devas kaŝi?”
“Why, indeed?” murmured Holmes.
“Nu, vere?” murmuris Holmso.
“Your Majesty had not spoken before I was aware that I was addressing
“Via Moŝto ne jam parolis antaŭ ol mi sciis ke mi alparolis al
Wilhelm Gottsreich Sigismond von Ormstein,
Vilhelmo Gotesrajĥo Sigismondo de Ormstajno,
Grand Duke of Cassel-Felstein,
granda duko de Kasselo-Felŝtajno,
and hereditary King of Bohemia.”
kaj hereda Reĝo de Bohemio.”
“But you can understand,” said our strange visitor,
“Sed vi povas kompreni,” diris nia stranga vizitanto,
sitting down once more and passing his hand over his high white forehead,
kiu denove sidiĝis kaj pasis la manon trans la alta blanka frunto,
“you can understand that I am not accustomed to doing such business in my own person.
“vi povas kompreni ke mi ne kutimas tiel aferumi en mia propra persono.
Yet the matter was so delicate
Sed la afero estas tiel delikata,
that I could not confide it to an agent without putting myself in his power.
ke mi ne povas konfidi al agento krom se li akiras potencon super mi.
I have come incognito from Prague for the purpose of consulting you.”
Mi venas inkognite de Prago por konsulti vin.”
“Then, pray consult,” said Holmes, shutting his eyes once more.
“Do konsultu, mi petas,” diris Holmso refermante la okulojn.
“The facts are briefly these:
“Jen la faktoj resume:
Some five years ago, during a lengthy visit to Warsaw,
Antaŭ proksimume kvin jaroj, dum longdaŭra vizito en Varsavio,
I made the acquaintance of the wellknown adventuress, Irene Adler.
mi ekkonis la bone konatan adventurulinon, Irena Adlero.
The name is no doubt familiar to you.”
Sendube vi scias la nomon.”
“Kindly look her up in my index, Doctor,”
“Bonvolu serĉi ŝin en mia indekso, doktoro.”
murmured Holmes without opening his eyes.
murmuris Holmso malfermante la okulojn.
For many years he had adopted an index-system.
Dum multaj jaroj li adoptis indeks-sistemon.
He indexed all paragraphs concerning men and things,
Li indeksis alineojn rilate al homoj kaj aferoj,
so that it was difficult to name a subject or a person on which
tiel ke oni ne povas nomi temon aŭ homon pri kiu
he could not at once furnish information.
li ne tuj provizas informon.
In this case I found her biography sandwiched in between that of a Hebrew rabbi
Tiukaze mi trovis ŝian biografion inter tiuj de hebrea rabeno
and that of a staff-commander who had written a monograph upon the deep-sea fishes.
kaj de stabo-komandoro kiu verkis monografion pri profundamaraj fiŝoj.
“Let me see!” said Holmes.
“Mi vidu!” diris Holmso.
“Hum! Born in New Jersey in the year 1858.
“Hum! Naskita en Nov-Ĵersio en la jaro 1858.
Contralto – hum! La Scala, hum!
Kontra-aldulino – hum! La Skalo, hum!
/Prima donna/ of the Imperial Opera of Warsaw –
/Prima donna/ de la Imperia Opera de Varsavio – quite so!
yes! Retired from operatic stage – ha! Living in London –
jes! Emeritiĝis de la opera scenejo – ha! Loĝas en Londono – oho!
Your Majesty, as I understand, became entangled with this young person,
Via Moŝto, kiel mi komprenas, vi implikiĝis kun ĉi tiu junulino,
wrote her some compromising letters,
verkis komprimititajn notojn al ŝi,
and is now desirous of getting those letters back.”
kaj nun deziras reakiri ilin.
“Precisely so. But how –”
“Ekzakte. Sed kiel – .”
“Was there a secret marriage?”
“Ĉu estis sekreta geedziĝo?”
“No.”
“Ne.”
“No legal papers or certificates?”
“Ĉu neniuj leĝaj paperoj aŭ aktoj?”
“No.”
“Ne.”
“Then I fail to follow your Majesty.
“Do mi ne povas kompreni vian Moŝton.
If this young person should produce her letters for blackmailing or other purposes,
Se tiu junulino rivelus siajn leterojn por la ĉantaĝo aŭ aliaj fiaferoj,
how is she to prove their authenticity?”
kial ŝi pruvus ke ili estas aŭtentikaj?”
“There is the writing.”
“Estas la manskribo.”
“Pooh, pooh! Forgery.”
“Ha, ha! Estas falsaĵo.”
“My private note-paper.”
“Estas mia privata notpapero.”
“Stolen.”
“Ŝtelita.”
“My own seal.”
“Mia sigelo.”
“Imitated.”
“Imitita.”
“My photograph.”
“Mia foto.”
“Bought.”
“Aĉetita.”
“We were both in the photograph.”
“Sed ĝi estas pri ambaŭ el ni.”
“Oh, dear! That is very bad!
“Ho ve! Tio estas malbonega!
Your Majesty has indeed committed an indiscretion.”
Via Moŝto estis ja maldiskreta.”
“I was mad – insane.”
“Mi estis malsaĝega – freneza!”
“You have compromised yourself seriously.”
“Vi jam grave komprimitas vin.”
“I was only Crown Prince then.
“Mi estis tiam nur kronprinco.
I was young. I am but thirty now.”
Mi estis juna. Mi estas nur tridekjaraĝa nun.”
“It must be recovered.”
“Oni devas reakiri ĝin.”
“We have tried and failed.”
“Tion mi entreprenis sed sensukcese.”
“Your Majesty must pay. It must be bought.”
“Via Moŝto devas pagi. Estas aĉetenda.”
“She will not sell.”
“Ŝi ne vendas.”
“Stolen, then.”
“Do ŝtelenda.”
“Five attempts have been made.
“Kvinfoje mi penas.
Twice burglars in my pay ransacked her house.
Dufoje miaj dungatoj ĝisfunde traserĉas la domon.
Once we diverted her luggage when she travelled.
Unufoje ni priserĉas la valizojn dum ŝi vojaĝis.
Twice she has been waylaid but no result.
Dufoje ni embuskis kontraŭ ŝi sed ĉio senruzulte.”
"No sign of it?”
“Ĉu ne eĉ signo de ĝi?”
“Absolutely none.”
“Tute ne.”
Holmes laughed. “It is quite a pretty little problem,” said he.
Holmso ridis. “Estas ja bona problemo.” li diris.
“But a very serious one to me,” returned the King reproachfully.
“Sed tre grava al mi.” respondis la Reĝo riproĉe.
“Very, indeed. And what does she propose to do with the photograph?”
“Jes ja. Kaj kiel ŝi proponas uzi la foton.”
“To ruin me.”
“Por ruinigi min.”
“But how?”
“Sed kial?”
“I am about to be married.”
“Mi estas edziĝota.”
“So I have heard.”
“Tion mi jam aŭdas.”
“To Clotilde Lothman von Saxe-Meningen,
“Al Klotilda Lotmano de Saksa-Meningino,
the second daughter of the King of Scandinavia.
la dua filino de la Reĝo de Skandinavio.
You may know the strict principles of her family.
Vi sciu pri la striktaj principoj de ŝia familio.
She is herself the very soul of delicacy.
Ŝi mem estas tute diskreta.
A shadow of a doubt as to my conduct would bring the matter to an end.”
Eĉ ombro de dubo pri mia konduto finis la aferon.”
“And Irene Adler?”
“Kaj Irena Adlero?”
“Threatens to send them the photograph.
“Ŝi menacas sendi la foton al ili.
And she will do it. I know that she will do it.
Kaj tion ŝi faros. Tion mi scias.
You do not know her, but she has a soul of steel.
Vi ne konas ŝin, sed ŝi estas tre insista.
She has the face of the most beautiful of women,
Ŝi havas la vizaĝon de la plej bela virino,
and the mind of the most resolute of men.
kaj la menso de la plej rezoluta viro.
Rather than I should marry another woman,
Prefere ol mi ediziĝas al aliulino,
there are no lengths to which she would not go – none.”
estas neniu limo al ŝia penado – neniu.”
“You are sure that she has not sent it yet?”
“Ĉu vi estas certe ke ŝi ne jam sendis la foton?”
“I am sure.”
“Mi certas.”
“And why?”
“Kaj kial?”
“Because she has said that she would send it on the day when the betrothal was publicly proclaimed.
“Pro tio ke ŝi menacas sendi kiam la fianĉiĝon oni anoncos.
That will be next Monday.”
Tio okazos la venantan lundon.”
“Oh, then we have three days yet,” said Holmes with a yawn.
“Ho, ni ankoraŭ havas tri tagojn,” diris Holmso kaj oscedis.
“That is very fortunate,
“Tio estas bonŝance,
as I have one or two matters of importance to look into just at present.
ĉar mi devas trakti du gravajn aferojn intertempe.
Your Majesty will, of course, stay in London for the present?”
Kompreneble via Moŝto restas en Londono, ĉu ne?”
“Certainly. You will find me at the Langham under the name Count Von Kramm.”
“Certe. Mi loĝas ĉe Hotelo Langamo sub la nomo grafo de Kramo.”
“Then I shall drop you a line to let you know how we progress.”
“Do mi sendos noton al vi por informi vin pri mia progreso.”
“Pray do so. I shall be all anxiety.”
“Jes ja. Mi atendos.”
“Then, as to money?”
“Do rilate al la mono?”
“You have carte blanche.”
“Laŭ via plaĉo.”
“Absolutely?”
“Absolute?”
“I tell you that I would give one of the provinces
“Mi diras al vi, ke mi donus unu el la provincoj
of my kingdom to have that photograph.”
de mia regno por reakiri tiun foton.”
“And for present expenses?”
“Kaj la nuntempaj elspezoj?”
The King took a heavy chamois leather bag from under his cloak
La Reĝo eligis ledan sakon de sub sia mantelo
and laid it on the table.
kaj prenis surtable.
“There are 300 pounds in gold and 700 in notes,” he said.
“Estas 300 pundoj da ora moneroj kaj 700 da monbiletoj,” li diris.
Holmes scribbled a receipt upon a sheet of his note-book
Holmso skribis kvitancon sur paĝo de sia notlibro
and handed it to him.
kaj transdonis al li.
“And Mademoiselle’s address?” he asked.
“Kaj la adreso de la sinjorino?” li demandis.
“Briony Lodge, Serpentine Avenue, St. John’s Wood.”
“Briona Loĝejo, Avenuo Serpentino, Arbaro de Sankta Johano.”
Holmes took a note of it. “One other question,” said he.
Holmso notigis. “Unu alia demando,” li diris.
“Was the photograph a cabinet?”
“Ĉu la foto estas mezformata?”
“It was.”
“Jes.”
(last paragraph is missing in the Esperanto translation):
“Then, good-night, your Majesty, and I trust that we shall soon have some good news for you. And good-night, Watson,” he added, as the wheels of the royal brougham rolled down the street. “If you wlll be good enough to call to-morrow afternoon at three o'clock I should like to chat this little matter over with you.”
Tags:
#esperanto
#sherlock holmes
#irene adler
#lr
#parallel text
9 notes
|
